To już dwadzieścia lat

W listopadzie 2024 roku Światowa Rada Sportów Motorowych FIA zatwierdziła kalendarz Rajdowych Mistrzostw Europy na sezon 2025. Postanowiono, że rywalizacja w europejskim czempionacie zostanie przeprowadzona na trasach rajdów w ośmiu krajach Starego Kontynentu, wśród których nie zabrakło Polski.

Tym samym Rajd Polski już po raz 55. znalazł się kalendarzu ERC, ustanawiając nieosiągalny rekord w statystykach rajdów samochodowych. Żadne wydarzenie w historii europejskiego czempionatu nie może pochwalić się tak długim stażem.

20 lat temu rozpoczął się nowy etap w historii dziarskiego staruszka i po latach rywalizacji na asfaltach w południowej części kraju nadszedł czas zmagań na szutrowych drogach Warmii i Mazur. Od tego momentu Mikołajki sześciokrotnie gościły rundę WRC i trzynastokrotnie ERC.

Nowa formuła rajdu nie odstraszyła kierowców walczących w 2005 roku o tytuł mistrza Europy i na starcie w Mikołajkach pojawiło się 70 załóg, wśród których mieliśmy aż trzech mistrzów starego kontynentu: Simona Jean-Josepha, Renato Travaglię i Krzysztofa Hołowczyca.

History of Rally Poland

Autor zdjęcia: Piotr Furman

Podczas kolejnych edycji rozegranych w latach 2006 – 2008 również nie brakowało znanych nazwisk europejskiego formatu, co tylko utwierdziło organizatorów w przekonaniu, że przenosiny Rajdu Polski na Mazury okazały się udane.

Po serii pozytywnych opinii ze strony FIA, rozpoczęto wytężoną pracę mającą zapewnić naszej legendarnej imprezie powrót do Rajdowych Mistrzostw Świata.

Samo przedsięwzięcie zorganizowania rajdu rangi mistrzostw świata w Polsce wydawało się niesamowite, a dla sceptyków, wręcz niemożliwe. Obawy o kompromitację były jednak trochę uzasadnione, bo historia dość dosadnie pokazywała jak to onegdaj bywało.

Jednak ówczesny prezes PZM, Andrzej Witkowski zapewniał, że jesteśmy gotowi na takie wyzwanie i decyzją FIA 66. Rally of Poland utrzymał letni termin. W dniach 26-28 czerwca w Mikołajkach zrobiło się światowo. Nie zabrakło nikogo ze ścisłej czołówki WRC i kibice doświadczyli niebywałej uczty oglądając zacięty pojedynek między liderem mistrzostw świata Sebastienem Loebem w Citroenie C4 WRC, a kierowcami Fordów Focusów WRC, Mikko Hirvonenem i Jari-Matti Latvalą.

Pomimo że w 2009 roku rajd został przeprowadzony bez poważnych organizacyjnych wpadek, a zawodnicy, dziennikarze i kibice wypowiadali się o imprezie w samych superlatywach, FIA postanowiła, że na kolejną wizytę WRC w Polsce, trzeba będzie poczekać następne kilka lat. 

Sebastien Loeb, Daniel Elena, Citroen C4 WRC

Autor zdjęcia: Andre Vor / Sutton Images

W latach 2010-2013 na malowniczych trasach Warmii i Mazur rajdowe załogi znów walczyły o punkty do klasyfikacji europejskiego czempionatu. W ciągu tych czterech lat najczęściej na listę zwycięzców wpisywał się Kajetan Kajetanowicz, który triumfował w 2010, 2011 i 2013 roku.

W grudniu 2013 roku FIA przedstawiła kalendarz Rajdowych Mistrzostw Świata 2014 i ku wielkiej radości polskich kibiców znalazł się w nim Rajd Polski. To była trzecia szansa dana nam przez Międzynarodową Federację Samochodową – po XXXIII Rajdzie Polski w 1973 roku i 66. Rajdzie Polski w roku 2009.

Po zmianie terminu rozgrywania rajdu w latach 2011-2013 na wrześniowy, FIA wróciła do opcji letniej i pod koniec czerwca 2014 roku pojedynek na polskiej ziemi znowu stoczyli ze sobą Sebastien Ogier, Jari-Matti Latvala, Thierry Neuville i inni.

Tym razem organizator połączył siły z litewską federacją samochodową i zawodników, a także kibiców czekała wycieczka na Litwę, gdzie drugiego dnia rozegrano cztery odcinki specjalne. Była to pierwsza taka sytuacja w historii Rajdowych Mistrzostw Świata, że jedna runda została rozegrana nie tylko na terenie dwóch państw, ale też w dwóch różnych strefach czasowych.

Nowa umowa organizatorów Rajdu Polski z FIA przewidywała rozegranie rundy WRC na terenie naszego kraju także w latach 2015-2017. Kolejne edycje naszej flagowej imprezy w WRC przypadły na lata dominacji zespołu VW, którego kierowcy wygrywali Rajd Polski w 2015 i 2016 roku (Ogier i Mikkelsen). W 2017 roku najszybszy był Neuville w Hyundaiu. Najlepszym osiągnięciem Polaków było ósme miejsce Roberta Kubicy i Macieja Szczepaniaka w 2015 roku.

Robert Kubica, Maciej Szczepaniak, Ford Fiesta RS WRC

Autor zdjęcia: Tomasz Kaliński

W sierpniu 2017 roku FIA podjęła decyzję, że z powodów bezpieczeństwa nie zorganizuje w kolejnym sezonie rundy mistrzostw świata w Polsce. Decyzja ta nie była jednak wielkim zaskoczeniem. Rajd Polski już raz dostał żółtą kartkę z powodu niewystarczającego zabezpieczenia trasy i braku kontroli nad kibicami. Podczas edycji w 2017 roku sytuacja znowu się powtórzyła i w kalendarzu na 2018 rok polską imprezę zastąpił Rajd Turcji.

77. edycja Rajdu Polski była szczególna, bowiem przypadła na rok obchodów 100-lecia jego istnienia. W wyniku zmian wymuszonych pandemią COVID-19, sezon FIA ERC 2021 rozpoczął się dopiero w czerwcu.

Ograniczenia związane z panującą pandemią spowodowały, że w 2020 roku rajd nie odbył się, a warunkiem rozegrania imprezy w 2021 roku był całkowity zakaz wstępu kibiców. Jednak jeśli ktoś myśli, że odcinki specjalne świeciły pustkami, jest w dużym błędzie. Spragnieni sportowych emocji miłośnicy rajdów samochodowych, tylko sobie znanymi sposobami docierali w najciekawsze miejsca na trasie, aby podziwiać przejazdy swoich idoli.

Do historii z pewnością przeszła także 78. edycja naszej flagowej imprezy, bowiem w klasyfikacji generalnej na najwyższym stopniu podium stanęli Polacy. Po 9 latach od ostatniego zwycięstwa Kajetana Kajetanowicza, na listę triumfatorów wpisał się Mikołaj Marczyk pilotowany przez Szymona Gospodarczyka.

ORLEN 77. Rajd Polski

Autor zdjęcia: Łukasz Kos

Z kolei jubileuszowy ORLEN 80. Rajd Polski znów pojawił się harmonogramie WRC. Kibice spragnieni rywalizacji na najwyższym rajdowym poziomie nie mieli powodów do narzekania, a na liście zwycięzców pojawiły się nowe nazwiska, Kalle Rovanpera i Jonne Halttunen.

Finowie dokonali rzeczy wręcz niemożliwej, bowiem pierwotnie nie mieli się pojawić w Mikołajkach, a decyzja o ich starcie zapadła na kilkanaście godzin przed oficjalnym rozpoczęciem imprezy. Powodem zamieszania był wypadek Sebastiena Ogiera i Vincenta Landaisa, do którego doszło podczas regulaminowego zapoznania z trasą.

ORLEN OIL 81. Rajd Polski rozpocznie się już 13 czerwca w piątek. Organizatorzy nie są jednak przesądni i gwarantują, że wszystko zostało dopięte na ostatni guzik, dzięki czemu pozostanie nam przeżywać rajdowe emocje na najwyższym poziomie.

Lista zwycięzców Rajdu Polski w latach 2005 - 2024:

2005 - Krzysztof Hołowczyc/Łukasz Kurzeja Subaru Impreza STi N11
2006 - Leszek Kuzaj/Maciej Szczepaniak Subaru Impreza STi N12
2007 - Oscar Svedlund/Bjorn Nilsson Subaru Impreza STi N12
2008 - Michał Bębenek/Grzegorz Bębenek Mitsubishi Lancer Evo IX
2009* - Mikko Hirvonen/Jarmo Lehtinen Ford Focus RC WRC'09
2010 - Kajetan Kajetanowicz/Jarosław Baran Subaru Impreza STi N16
2011 - Kajetan Kajetanowicz/Jarosław Baran Subaru Impreza TMR R4
2012 - Esapekka Lappi/Janne Ferm Skoda Fabia S2000
2013 - Kajetan Kajetanowicz/Jarosław Baran Ford Fiesta R5
2014* - Sebastien Ogier/Julien Ingrassia VW Polo R WRC
2015* - Sebastien Ogier/Julien Ingrassia VW Polo R WRC
2016* - Andreas Mikkelsen/Anders Jaeger VW Polo R WRC
2017* - Thierry Neuville/Nicolas Gilsoul Hyundai i20 Coupe WRC
2018 - Nikołaj Griazin/Jaroslav Fedorov Skoda Fabia R5
2019 - Aleksiej Łukjaniuk/Aleksiej Arnautov Citroen C3 R5
2021 - Aleksiej Łukjaniuk/Aleksiej Arnautov Citroen C3 Rally2
2022 - Mikołaj Marczyk/Szymon Gospodarczyk Skoda Fabia Rally2 evo
2023 - Martins Sesks/Renars Francis Skoda Fabia RS Rally2
2024* - Kalle Rovanpera/Jonne Halttunen Toyota GR Yaris Rally1 Hybrid
* - rundy WRC